Hasło słownika

Urlop bezpłatny

Okres zwolnienia od pracy bez prawa do wynagrodzenia, udzielany co do zasady na pisemny wniosek pracownika. W czasie urlopu bezpłatnego stosunek pracy trwa, ale wiele skutków jest zawieszonych.

Urlop

Krótko: To okres wolnego od pracy bez wynagrodzenia, udzielany na wniosek pracownika za zgodą pracodawcy.

Kiedy to pojęcie ma znaczenie

  • Gdy potrzebujesz dłuższej przerwy i nie chcesz lub nie możesz wykorzystać urlopu wypoczynkowego.
  • Gdy sprawdzasz, czy w tym czasie nalicza się staż urlopowy albo składki.
  • Gdy chcesz odróżnić urlop bezpłatny od nieobecności usprawiedliwionej czy urlopu wypoczynkowego.

Przykład w praktyce

Pracownik prosi o miesiąc urlopu bezpłatnego, żeby wyjechać za granicę. Pracodawca może się zgodzić, ale nie musi.

Co sprawdzić w przepisach lub dokumentach

Punktem wyjścia jest art. 174 Kodeksu pracy oraz przepisy szczególne dla niektórych sytuacji delegowania lub pracy u innego pracodawcy.

Powiązane poradniki i narzędzia

Kto i jak opracowuje to hasło

To hasło opracowuje i utrzymuje Roman, autor redakcyjny Wolne od pracy. Zaczynamy od praktycznego znaczenia pojęcia, a dopiero potem wchodzimy w wyjątki i podstawę prawną — tak, żeby definicja pomagała w decyzji, a nie tylko cytowała przepis.

Podstawa prawna: Kodeks pracy i ustawy okołopracownicze; daty oraz wyliczenia opieramy na źródłach pierwotnych (ISAP) i stanowiskach PIP. Zasady, którymi się kierujemy, opisuje metodologia redakcyjna.

Widzisz nieścisłość albo zmianę w przepisach? Zgłoś ją przez sprostowania i korekty — poprawiamy treść i odnotowujemy datę aktualizacji.

Meta

Publikacja
17 stycznia 2026
Aktualizacja
28 marca 2026

Powiązane pojęcia

Urlop

Ekwiwalent za urlop

Świadczenie pieniężne wypłacane za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, gdy przy zakończeniu zatrudnienia nie da się już udzielić wolnego w naturze.

Urlop

Staż urlopowy

Suma okresów zaliczanych do ustalenia wymiaru urlopu. Wlicza się do niego nie tylko pracę, ale także najwyższy ukończony poziom nauki.

Urlop

Urlop na żądanie

Do 4 dni w roku z puli urlopu wypoczynkowego, zgłaszane najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu. To tryb wykorzystania urlopu, a nie dodatkowa pula dni.

Dalej

Zobacz poradniki, które rozwijają to pojęcie.

Wszystkie poradniki
3 lipca 2026 Urlop wypoczynkowy Poradniki

Urlop wypoczynkowy 2028: 20 czy 26 dni, staż i kalkulator

Urlop wypoczynkowy 2028: sprawdź, kiedy przysługuje 20 albo 26 dni, jak działa staż urlopowy, pierwsza praca, niepełny etat i kalkulator urlopu.

Według zasad zweryfikowanych 3 lipca 2026 r. podstawowy wymiar urlopu wypoczynkowego przy pełnym etacie wynosi 20 dni przy stażu krótszym niż 10 lat albo 26 dni przy stażu co najmniej 10 lat.
Czytaj
3 lipca 2026 Urlop wypoczynkowy Kadry i płace

L4 w trakcie urlopu wypoczynkowego 2026: czy przerywa urlop i co z dniami?

L4 w trakcie urlopu wypoczynkowego w 2026 roku: kiedy choroba przesuwa urlop, kiedy niewykorzystane dni wracają do puli i co zgłosić do HR.

Jeżeli pracownik nie może rozpocząć urlopu z powodu czasowej niezdolności do pracy wskutek choroby, art. 165 Kodeksu pracy nakazuje przesunąć urlop na termin późniejszy.
Czytaj
5 lipca 2026 Planowanie urlopu Długie weekendy

Wakacje 2026: kiedy wziąć urlop w sierpniu i na koniec lata

Wakacje 2026 bez zgadywania: sprawdź sierpień, 15 sierpnia w sobotę, dzień wolny za święto, wariant A, wariant B, 2 dni urlopu na koniec wakacji i gotowy komunikat do HR.

15 sierpnia 2026 wypada w sobotę, więc w typowym układzie poniedziałek-piątek może obniżać wymiar czasu pracy, ale sam nie tworzy klasycznego mostka.
Czytaj