Hasło słownika

Urlop bezpłatny

Okres zwolnienia od pracy bez prawa do wynagrodzenia, udzielany co do zasady na pisemny wniosek pracownika. W czasie urlopu bezpłatnego stosunek pracy trwa, ale wiele skutków jest zawieszonych.

Urlop

Krótko: To okres wolnego od pracy bez wynagrodzenia, udzielany na wniosek pracownika za zgodą pracodawcy.

Kiedy to pojęcie ma znaczenie

  • Gdy potrzebujesz dłuższej przerwy i nie chcesz lub nie możesz wykorzystać urlopu wypoczynkowego.
  • Gdy sprawdzasz, czy w tym czasie nalicza się staż urlopowy albo składki.
  • Gdy chcesz odróżnić urlop bezpłatny od nieobecności usprawiedliwionej czy urlopu wypoczynkowego.

Przykład w praktyce

Pracownik prosi o miesiąc urlopu bezpłatnego, żeby wyjechać za granicę. Pracodawca może się zgodzić, ale nie musi.

Co sprawdzić w przepisach lub dokumentach

Punktem wyjścia jest art. 174 Kodeksu pracy oraz przepisy szczególne dla niektórych sytuacji delegowania lub pracy u innego pracodawcy.

Powiązane poradniki i narzędzia

Kto i jak opracowuje to hasło

To hasło opracowuje i utrzymuje Roman, autor redakcyjny Wolne od pracy. Zaczynamy od praktycznego znaczenia pojęcia, a dopiero potem wchodzimy w wyjątki i podstawę prawną — tak, żeby definicja pomagała w decyzji, a nie tylko cytowała przepis.

Podstawa prawna: Kodeks pracy i ustawy okołopracownicze; daty oraz wyliczenia opieramy na źródłach pierwotnych (ISAP) i stanowiskach PIP. Zasady, którymi się kierujemy, opisuje metodologia redakcyjna.

Widzisz nieścisłość albo zmianę w przepisach? Zgłoś ją przez sprostowania i korekty — poprawiamy treść i odnotowujemy datę aktualizacji.

Meta

Publikacja
17 stycznia 2026
Aktualizacja
28 marca 2026

Powiązane pojęcia

Urlop

Ekwiwalent za urlop

Świadczenie pieniężne wypłacane za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, gdy przy zakończeniu zatrudnienia nie da się już udzielić wolnego w naturze.

Urlop

Staż urlopowy

Suma okresów zaliczanych do ustalenia wymiaru urlopu. Wlicza się do niego nie tylko pracę, ale także najwyższy ukończony poziom nauki.

Urlop

Urlop na żądanie

Do 4 dni w roku z puli urlopu wypoczynkowego, zgłaszane najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu. To tryb wykorzystania urlopu, a nie dodatkowa pula dni.

Dalej

Zobacz poradniki, które rozwijają to pojęcie.

Wszystkie poradniki
3 czerwca 2026 Urlopy rodzicielskie Poradniki

Urlop macierzyński i rodzicielski 2026: wymiar, zasiłek i wnioski (FAQ)

Urlop macierzyński to 20 tygodni przy jednym dziecku, a rodzicielski 41 tygodni z nieprzenoszalnymi 9 tygodniami dla każdego rodzica. Sprawdź zasiłek i wnioski.

Urlop macierzyński to 20 tygodni przy urodzeniu jednego dziecka i więcej przy ciąży mnogiej — do 37 tygodni przy pięciorgu i więcej dzieci.
Czytaj
3 czerwca 2026 Zatrudnienie Poradniki

Umowa o pracę vs zlecenie vs B2B: różnice w urlopie, ZUS i ochronie (poradnik)

Umowa o pracę, zlecenie czy B2B? Porównujemy płatny urlop, składki ZUS i ochronę. Sprawdź, która forma daje stabilność, a która wyższą stawkę i elastyczność.

Płatny urlop wypoczynkowy (20 lub 26 dni) gwarantuje wyłącznie umowa o pracę — przy zleceniu i B2B nie ma ustawowego urlopu (art. 152 i 154 Kodeksu pracy).
Czytaj