Zwolnienie lekarskie L4: ile płatne, 80% czy 100% i kto wypłaca pieniądze

L4 jest zwykle płatne w wysokości 80% podstawy, a nie 80% pensji netto. Przy określonych przyczynach choroby przysługuje 100%. Pracodawca najpierw finansuje wynagrodzenie chorobowe. Późniejszy zasiłek może przelewać pracodawca albo ZUS.

Ten poradnik dotyczy pracownika na umowie o pracę. Zlecenie, działalność gospodarcza i ubezpieczenie wypadkowe mają odrębne zasady. Samo e-ZLA potwierdza niezdolność do pracy, ale nie gwarantuje wypłaty. Znaczenie ma m.in. okres wyczekiwania: przy obowiązkowym ubezpieczeniu chorobowym zwykle 30 dni, z wyjątkami opisanymi przez ZUS.

Jeżeli choroba przypada w czasie wypoczynku, sprawdź też L4 w trakcie urlopu wypoczynkowego. Tam wyjaśniamy korektę urlopu, a tutaj wysokość świadczenia i płatnika.

80% czy 100% podstawy

Art. 92 KP pozwala na korzystniejsze wynagrodzenie chorobowe w przepisach zakładowych. Sam regulamin nie podwyższa ustawowego zasiłku chorobowego. Ewentualna dopłata pracodawcy jest czymś innym niż stawka zasiłku.

Wypadek przy pracy i choroba zawodowa to osobny tytuł do świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego. Nie należy ich rozliczać jak zwykłej choroby z limitem wynagrodzenia chorobowego 33 lub 14 dni.

Najpierw wynagrodzenie chorobowe, potem zasiłek

Pracodawca finansuje wynagrodzenie chorobowe za łącznie 33 dni niezdolności w roku. Limit 14 dni obowiązuje od następnego roku kalendarzowego po ukończeniu 50 lat. Jeśli kończysz 50 lat w 2026 roku, krótszy limit stosuje się od 2027 roku.

Po wyczerpaniu właściwego limitu, czyli od 34. albo 15. dnia, wchodzi zasiłek chorobowy finansowany ze środków Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (FUS). To nie oznacza, że przelew zawsze wyśle ZUS.

Co do zasady liczbę ubezpieczonych na rok ustala się według stanu na 30 listopada poprzedniego roku. To liczba osób zgłoszonych do ubezpieczenia chorobowego, nie liczba etatów. Gdy płatnik nie zgłaszał wtedy nikogo, liczy się pierwszy miesiąc zgłoszenia. Po ustaniu ubezpieczenia zasiłek wypłaca ZUS. Przy zmianie płatnika na przełomie roku poproś kadry o potwierdzenie, kto kontynuuje rozpoczętą wypłatę.

Sumuje się okresy choroby z całego roku, również u poprzedniego pracodawcy. Nie licz limitu osobno dla każdego e-ZLA. Zmiana roku też wymaga sprawdzenia: jeżeli 31 grudnia przysługuje już zasiłek, to trwa on nadal za okres nieprzerwanej niezdolności w nowym roku. Jeżeli przysługiwało wynagrodzenie chorobowe, jego nowy limit liczy się od stycznia.

Podstawa wymiaru i stawka za dzień

ZUS przyjmuje zwykle średnie wynagrodzenie wypłacone za 12 miesięcy kalendarzowych przed miesiącem zachorowania. Przy krótszym ubezpieczeniu są to pełne miesiące. Przed pierwszym pełnym miesiącem stosuje się zasady uzupełniania opisane przez ZUS.

Od przychodu odejmuje się faktycznie potrącone składki społeczne finansowane przez pracownika. Przy standardowym oskładkowaniu to 13,71%. Nie odejmuje się tej kwoty drugi raz od gotowej podstawy z kadr. Premie, absencje, zmiana etatu lub przekroczenie rocznej podstawy składek mogą wymagać innego wyliczenia.

Stawka za dzień to 1/30 podstawy miesięcznej, pomnożona przez 80% albo 100%. Świadczenie rozlicza się za dni kalendarzowe choroby, również za soboty, niedziele i święta. To inny rachunek niż liczba dni urlopu odjętych z Twojej puli.

Przykład przy stałej pensji i pełnej podstawie 6000 zł przed odliczeniem składek:

To przykład brutto, nie kwota do wypłaty na konto. Nie obejmuje innych składników listy płac ani indywidualnych rozliczeń podatkowych.

182 albo 270 dni, a nie nowa pula co styczeń

Okres zasiłkowy wynosi zwykle 182 dni. Przy gruźlicy lub niezdolności do pracy w czasie ciąży jest to 270 dni. Wlicza się do niego także wcześniejsze wynagrodzenie chorobowe, więc nie jest to dodatkowe 182 dni po pierwszych 33 dniach.

Nie odnawia się go automatycznie 1 stycznia. ZUS sumuje nieprzerwaną niezdolność i wcześniejsze okresy, gdy przerwa nie przekroczyła 60 dni, z wyjątkiem opisanym dla choroby w ciąży po przerwie.

Po ustaniu ubezpieczenia obowiązuje dodatkowo limit 91 dni. Nie dotyczy on m.in. gruźlicy, ciąży oraz wskazanych badań i zabiegów dawcy. Samo posiadanie niewykorzystanej części 182 dni nie przesądza o prawie do wypłaty po końcu umowy.

Jeśli okres się kończy, a leczenie rokuje odzyskanie zdolności do pracy, sprawdź w ZUS warunki osobnego świadczenia rehabilitacyjnego. Nie przedłuża ono L4 automatycznie.

Kontrola L4 według zasad z 2026 roku

Od 13 kwietnia 2026 przepisy precyzują pracę zarobkową i aktywność sprzeczną z celem zwolnienia. Praca lub działanie utrudniające leczenie może spowodować utratę zasiłku za cały okres danego zwolnienia.

ZUS rozróżnia od tego zwykłe czynności dnia codziennego oraz czynności incydentalne wymuszone istotnymi okolicznościami. Samo polecenie pracodawcy nie jest taką okolicznością. Nie traktuj adnotacji “chory może chodzić” jako zgody na wykonywanie normalnej pracy. Konkretną sytuację ocenia się z uwzględnieniem jej okoliczności i celu leczenia.

Co sprawdzić na rozliczeniu

1. Czy masz prawo do świadczenia i właściwą stawkę 80% lub 100%.
2. Czy kadry uwzględniły dni choroby u poprzedniego pracodawcy i właściwy próg wieku.
3. Czy kwota jest wynagrodzeniem chorobowym, czy zasiłkiem, oraz kto robi przelew.
4. Jak ustalono podstawę, stawkę dzienną i liczbę dni kalendarzowych.
5. Czy uwzględniono wcześniejsze okresy choroby i ewentualny koniec ubezpieczenia.

Stan sprawdzony na 15 października 2026 r. na podstawie art. 92 aktualnego KP oraz podanych materiałów ZUS. Nietypowe składniki pensji, spór o prawo do świadczenia lub kontrolę L4 wymagają sprawdzenia indywidualnego rozliczenia w kadrach albo ZUS.