Hasło słownika

Urlop opiekuńczy

5 dni wolnego rocznie na osobistą opiekę lub wsparcie członka rodziny albo osoby mieszkającej w tym samym gospodarstwie domowym, gdy wymagają pomocy z poważnych względów medycznych.

Urlop

Krótko: To uprawnienie pracownika do 5 dni bezpłatnego wolnego w roku na opiekę lub wsparcie z poważnych względów medycznych.

Kiedy to pojęcie ma znaczenie

  • Gdy bliska osoba wymaga nagłej lub planowanej opieki z przyczyn zdrowotnych.
  • Gdy chcesz sprawdzić, czy to wolne jest płatne.
  • Gdy porównujesz urlop opiekuńczy z opieką na dziecko z art. 188 lub zwolnieniem z powodu siły wyższej.

Przykład w praktyce

Pracownik może skorzystać z urlopu opiekuńczego, aby wesprzeć chorującego rodzica po zabiegu, jeśli zachodzą poważne względy medyczne i spełnione są warunki ustawowe.

Co sprawdzić w przepisach lub dokumentach

Podstawą jest art. 173^1 Kodeksu pracy oraz wdrożenie dyrektywy work-life balance do polskiego prawa.

Powiązane poradniki i narzędzia

Kto i jak opracowuje to hasło

To hasło opracowuje i utrzymuje Roman, autor redakcyjny Wolne od pracy. Zaczynamy od praktycznego znaczenia pojęcia, a dopiero potem wchodzimy w wyjątki i podstawę prawną — tak, żeby definicja pomagała w decyzji, a nie tylko cytowała przepis.

Podstawa prawna: Kodeks pracy i ustawy okołopracownicze; daty oraz wyliczenia opieramy na źródłach pierwotnych (ISAP) i stanowiskach PIP. Zasady, którymi się kierujemy, opisuje metodologia redakcyjna.

Widzisz nieścisłość albo zmianę w przepisach? Zgłoś ją przez sprostowania i korekty — poprawiamy treść i odnotowujemy datę aktualizacji.

Meta

Publikacja
17 stycznia 2026
Aktualizacja
28 marca 2026

Powiązane pojęcia

Urlop

Ekwiwalent za urlop

Świadczenie pieniężne wypłacane za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, gdy przy zakończeniu zatrudnienia nie da się już udzielić wolnego w naturze.

Urlop

Staż urlopowy

Suma okresów zaliczanych do ustalenia wymiaru urlopu. Wlicza się do niego nie tylko pracę, ale także najwyższy ukończony poziom nauki.

Urlop

Urlop bezpłatny

Okres zwolnienia od pracy bez prawa do wynagrodzenia, udzielany co do zasady na pisemny wniosek pracownika. W czasie urlopu bezpłatnego stosunek pracy trwa, ale wiele skutków jest zawieszonych.

Dalej

Zobacz poradniki, które rozwijają to pojęcie.

Wszystkie poradniki
3 czerwca 2026 Urlopy rodzicielskie Poradniki

Urlop macierzyński i rodzicielski 2026: wymiar, zasiłek i wnioski (FAQ)

Urlop macierzyński to 20 tygodni przy jednym dziecku, a rodzicielski 41 tygodni z nieprzenoszalnymi 9 tygodniami dla każdego rodzica. Sprawdź zasiłek i wnioski.

Urlop macierzyński to 20 tygodni przy urodzeniu jednego dziecka i więcej przy ciąży mnogiej — do 37 tygodni przy pięciorgu i więcej dzieci.
Czytaj
3 czerwca 2026 Zatrudnienie Poradniki

Umowa o pracę vs zlecenie vs B2B: różnice w urlopie, ZUS i ochronie (poradnik)

Umowa o pracę, zlecenie czy B2B? Porównujemy płatny urlop, składki ZUS i ochronę. Sprawdź, która forma daje stabilność, a która wyższą stawkę i elastyczność.

Płatny urlop wypoczynkowy (20 lub 26 dni) gwarantuje wyłącznie umowa o pracę — przy zleceniu i B2B nie ma ustawowego urlopu (art. 152 i 154 Kodeksu pracy).
Czytaj