Hasło słownika
Godziny nadliczbowe
Praca ponad obowiązujące normy czasu pracy albo ponad przedłużony dobowy wymiar wynikający z systemu i rozkładu czasu pracy. Za nadgodziny przysługuje dodatek lub czas wolny.
Krótko: To czas pracy wykonywany ponad dopuszczalne normy lub ponad zaplanowany przedłużony wymiar dobowy.
Kiedy to pojęcie ma znaczenie
- Gdy pracujesz dłużej niż przewiduje harmonogram albo norma dobowa.
- Gdy chcesz ustalić, czy należy się dodatek 50% lub 100% albo czas wolny.
- Gdy liczysz przekroczenia dobowe i średniotygodniowe.
Przykład w praktyce
Jeżeli po pełnym dniu pracy zostajesz dodatkowe 2 godziny z polecenia pracodawcy, może to oznaczać pracę nadliczbową wymagającą odpowiedniego rozliczenia.
Ile wynosi dodatek
- +50% stawki — za nadgodziny z przekroczenia normy dobowej w dni robocze.
- +100% stawki — za nadgodziny w nocy, w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy (zgodnie z jego rozkładem) oraz w dniu wolnym udzielonym w zamian za pracę w niedzielę lub święto — art. 151¹ § 1. Tę samą stawkę stosuje się też do nadgodzin z przekroczenia przeciętnej normy tygodniowej w okresie rozliczeniowym (art. 151¹ § 2 — m.in. praca w „wolną sobotę”).
- Zamiast dodatku pracodawca może udzielić czasu wolnego (na wniosek pracownika 1:1, bez wniosku 1,5 godziny za każdą nadliczbową).
Roczny limit godzin nadliczbowych z tytułu szczególnych potrzeb pracodawcy to zwykle 150 godzin — układ zbiorowy lub umowa mogą ustalić inny limit, z zachowaniem norm odpoczynku dobowego i tygodniowego.
Co sprawdzić w przepisach lub dokumentach
Podstawą są przepisy Kodeksu pracy o godzinach nadliczbowych, rekompensacie oraz ograniczeniach zlecanej pracy ponad normę.
Powiązane poradniki i narzędzia
Kto i jak opracowuje to hasło
To hasło opracowuje i utrzymuje Roman, autor redakcyjny Wolne od pracy. Zaczynamy od praktycznego znaczenia pojęcia, a dopiero potem wchodzimy w wyjątki i podstawę prawną — tak, żeby definicja pomagała w decyzji, a nie tylko cytowała przepis.
Podstawa prawna: Kodeks pracy i ustawy okołopracownicze; daty oraz wyliczenia opieramy na źródłach pierwotnych (ISAP) i stanowiskach PIP. Zasady, którymi się kierujemy, opisuje metodologia redakcyjna.
Widzisz nieścisłość albo zmianę w przepisach? Zgłoś ją przez sprostowania i korekty — poprawiamy treść i odnotowujemy datę aktualizacji.