Wypowiedzenie umowy o pracę — okresy wypowiedzenia i jak je liczyć (poradnik)

Wypowiedzenie umowy o pracę to jednostronne oświadczenie, które kończy stosunek pracy po upływie okresu wypowiedzenia. Najwięcej pytań budzi właśnie ten okres: ile trwa i od kiedy go liczyć. Odpowiedź zależy przede wszystkim od stażu u danego pracodawcy, a nie od rodzaju umowy.

Druga pułapka to liczenie. Okres podany w miesiącach prawie nigdy nie kończy się „dokładnie po 30 dniach” od złożenia pisma — Kodeks pracy wiąże jego koniec z ostatnim dniem miesiąca albo z sobotą. Poniżej masz konkrety: długości okresów, zasady liczenia, tryby rozwiązania umowy oraz prawa, które przysługują Ci w trakcie wypowiedzenia.

TL;DR (najważniejsze w minutę)

• Okres wypowiedzenia zależy od stażu u danego pracodawcy: 2 tygodnie (staż < 6 mies.), 1 miesiąc (≥ 6 mies.), 3 miesiące (≥ 3 lata) — art. 36 KP.

• Te same okresy obowiązują przy umowie na czas nieokreślony i określony.

• Okres w tygodniach kończy się w sobotę, a w miesiącach — ostatniego dnia miesiąca (art. 30 § 2¹ KP).

• Umowę można też rozwiązać za porozumieniem stron (dowolny termin) albo bez wypowiedzenia w trybie art. 52 lub 53 KP.

• Wypowiedzenie ma formę pisemną; od pracodawcy także z przyczyną i pouczeniem o odwołaniu do sądu pracy.

• Na odwołanie do sądu pracy masz 21 dni od doręczenia pisma (art. 264 KP).

1) Okresy wypowiedzenia według stażu (art. 36 KP)

Długość okresu wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony oraz na czas określony zależy od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi:

• 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy,

• 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy,

• 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.

Kluczowe są słowa „u danego pracodawcy”: liczy się staż zakładowy, czyli łączny okres zatrudnienia u tego samego pracodawcy (także z poprzednich umów), a nie cała Twoja kariera zawodowa. Co istotne, okres wypowiedzenia wlicza się do stażu — jeśli w jego trakcie przekroczysz kolejny próg (6 miesięcy lub 3 lata), okres wydłuża się odpowiednio do miesiąca lub trzech miesięcy.

2) Jak liczyć okres wypowiedzenia (art. 30 § 2¹ KP)

Zgodnie z art. 30 § 2¹ Kodeksu pracy okres wypowiedzenia obejmujący tydzień lub miesiąc (albo ich wielokrotność) kończy się odpowiednio w sobotę lub w ostatnim dniu miesiąca. To dlatego data zakończenia rzadko pokrywa się z prostym dodaniem dni.

Okres w miesiącach. Bieg rozpoczyna się pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono wypowiedzenie, a kończy ostatniego dnia. Przykład: jednomiesięczne wypowiedzenie złożone 10 marca biegnie przez cały kwiecień i kończy się 30 kwietnia.

Okres w tygodniach. Dwutygodniowe wypowiedzenie kończy się w najbliższą sobotę po upływie dwóch pełnych tygodni. Przykład: pismo wręczone we wtorek 3 marca — umowa rozwiąże się w sobotę 21 marca.

3) Tryby rozwiązania umowy o pracę (art. 30 KP)

Art. 30 § 1 KP wymienia sposoby rozwiązania umowy o pracę. W praktyce najważniejsze są trzy:

• Za wypowiedzeniem — jednostronne oświadczenie pracownika albo pracodawcy z zachowaniem okresu wypowiedzenia opisanego wyżej.

• Za porozumieniem stron — obie strony zgodnie ustalają warunki i dowolny termin zakończenia (nawet z dnia na dzień). Tu okresy z art. 36 nie obowiązują, bo decyduje umowa.

• Bez wypowiedzenia — natychmiastowe rozwiązanie. Pracodawca może je zastosować z winy pracownika (art. 52 KP — m.in. ciężkie naruszenie obowiązków) w ciągu 1 miesiąca od powzięcia wiadomości o przyczynie, albo bez winy pracownika (art. 53 KP — np. długotrwała niezdolność do pracy). Pracownik również ma prawo rozwiązać umowę bez wypowiedzenia w sytuacjach wskazanych w Kodeksie pracy.

4) Forma, przyczyna i pouczenie

Oświadczenie każdej ze stron o wypowiedzeniu lub rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia powinno mieć formę pisemną (art. 30 § 3 KP).

W przypadku pracodawcy dochodzą dwa dodatkowe obowiązki (art. 30 § 4 i § 5 KP):

• przyczyna — w wypowiedzeniu umowy na czas nieokreślony, a od 26 kwietnia 2023 r. również na czas określony, pracodawca musi wskazać konkretną i rzeczywistą przyczynę uzasadniającą rozwiązanie,

• pouczenie — pismo musi zawierać informację o przysługującym pracownikowi prawie odwołania do sądu pracy.

Pracownik składający wypowiedzenie nie musi go uzasadniać — wystarczy pisemne oświadczenie. Brak wymaganej przyczyny lub pouczenia po stronie pracodawcy to wada, którą można podważać przed sądem.

5) Odwołanie do sądu pracy — 21 dni

Jeśli nie zgadzasz się z wypowiedzeniem, możesz wnieść odwołanie do sądu pracy w terminie 21 dni od dnia doręczenia pisma wypowiadającego umowę (art. 264 § 1 KP). Ten sam termin liczony od doręczenia obowiązuje przy rozwiązaniu bez wypowiedzenia oraz przy żądaniu nawiązania umowy.

Termin jest materialny — jego przekroczenie zwykle skutkuje oddaleniem powództwa, niezależnie od tego, czy wypowiedzenie było zasadne. W zależności od sytuacji możesz domagać się uznania wypowiedzenia za bezskuteczne, przywrócenia do pracy albo odszkodowania.

6) Twoje prawa w okresie wypowiedzenia

W trakcie biegnącego wypowiedzenia stosunek pracy trwa nadal, ale Kodeks pracy daje pracownikowi dwa konkretne uprawnienia.

Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy (art. 36² KP). W związku z wypowiedzeniem pracodawca może jednostronnie zwolnić pracownika z obowiązku świadczenia pracy do końca okresu wypowiedzenia. Przez ten czas pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia liczonego jak za urlop wypoczynkowy.

Dni wolne na poszukiwanie pracy (art. 37 KP). Gdy to pracodawca wypowiada umowę, a okres wynosi co najmniej 2 tygodnie, pracownikowi przysługuje płatne zwolnienie na poszukiwanie pracy: 2 dni robocze przy wypowiedzeniu dwutygodniowym i miesięcznym oraz 3 dni robocze przy trzymiesięcznym. Dni te udziela się na wniosek pracownika; nie przysługują, gdy to pracownik wypowiada umowę.

FAQ (najczęstsze pytania)

Ile wynosi okres wypowiedzenia umowy o pracę?

Zależy od stażu u danego pracodawcy. Wynosi 2 tygodnie przy stażu krótszym niż 6 miesięcy, 1 miesiąc przy stażu co najmniej 6 miesięcy oraz 3 miesiące przy stażu co najmniej 3 lata (art. 36 Kodeksu pracy). Te same okresy obowiązują przy umowie na czas nieokreślony i określony.

Od kiedy liczy się okres wypowiedzenia?

Okres liczony w miesiącach rozpoczyna bieg pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu złożenia wypowiedzenia i kończy się ostatniego dnia miesiąca. Okres liczony w tygodniach kończy się w sobotę. Tak wynika z art. 30 § 2¹ Kodeksu pracy.

Czy pracodawca musi podać przyczynę wypowiedzenia?

Tak. W wypowiedzeniu umowy na czas nieokreślony oraz, od 26 kwietnia 2023 r., także na czas określony pracodawca musi wskazać przyczynę uzasadniającą rozwiązanie oraz pouczyć o prawie odwołania do sądu pracy. Pracownik składający wypowiedzenie nie musi go uzasadniać.

Ile mam czasu na odwołanie od wypowiedzenia do sądu pracy?

Odwołanie wnosi się do sądu pracy w ciągu 21 dni od dnia doręczenia pisma wypowiadającego umowę o pracę (art. 264 Kodeksu pracy). Jest to termin materialny, a jego niedochowanie zwykle prowadzi do oddalenia powództwa.

Zastrzeżenie informacyjne

Materiały w serwisie mają charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowią porady prawnej ani wiążącej interpretacji przepisów. Przepisy oraz ich wykładnia mogą się zmieniać, a zastosowanie w praktyce zależy od indywidualnej sytuacji (m.in. rodzaju umowy, stażu u pracodawcy, trybu rozwiązania i zapisów regulaminu pracy). W razie wątpliwości skonsultuj temat z działem kadr/HR, Państwową Inspekcją Pracy lub prawnikiem.